Mariëtte Frericks (49) werd gestalkt, gewurgd en neergeschoten door haar ex-man. Hij komt in september vrij, maar vanaf juni mag hij al met weekendverlof. ‘Ik heb altijd gezegd: hij gaat me vermoorden. Ik schat dat hij me binnen anderhalve week heeft gevonden.’

De overheid wil dat we niet ingrijpen, maar de politie bellen. Toch kun je er soms niet omheen en moet je reageren op openlijke agressie. Hoe doe je dat en hoe loop je het minste gevaar?

Ze zijn al vaak door de politie opgepakt en hebben met hulpverleners gepraat over hun agressiviteit. Nu komen deze jongeren uit vrije wil naar de sportschool om te leren vechten. Hun trainers gaan met hen op de vuist en dwingen respect af, maar laten ook zien hoe je agressie kunt beheersen.

Snijden, bumperkleven en schelden en claxonneren geven de meeste frustraties in het verkeer. Mede weg gebruikers ergeren zich op hun beurt aan zulk gedrag en reageren hun irritatie af op andere automobilisten. Agressie in het verkeer is besmettelijk en gevaarlijk. De problemen lijken met het gestaag groeiende aantal auto's op de weg, grotere vormen aan te nemen. Wat kan de overheid volgens psychologen doen om automobilisten over te halen zich als 'een heer in het verkeer' te gedragen?

Veel mensen menen dat agressie tussen dieren onderling in geen verhouding staat tot de gewelddadigheden waartoe het mensenras in staat is. Toch komen in het dierenrijk wel degelijk vormen van excessief geweld voor, zoals kindermoord, verkrachting en zelfs oorlogsvoering. Menselijke en dierlijke vormen van dergelijk geweld verschillen echter wel wezenlijk van elkaar: 'Dieren kennen alleen conflicten om vrouwen, voedsel of territoria. Mensen hebben veel meer soorten oorlog, zoals imperialistische en politieke oorlogen.'

De Nederlandse jeugd is in vergelijking met andere landen helemaal zo problematisch nog niet. Dit kun je concluderen uit het onderzoek van Alfons Crijnen, van de vakgroep kinder- en jeugdpsychiatrie van de Erasmus universiteit. Hij nam vragenlijsten af bij ouders van kinderen uit Nederland, Duitsland, Australië, Israel, Jamaica, Verenigde Staten, Puerto Rico, Zweden en Thailand. Zo verzamelde hij gegevens van 13.697 kinderen en adolescenten over teruggetrokkenheid, lichamelijke klachten, angst en depressie, sociale problemen, denkstoornissen, concentratieproblemen, delinquent gedrag en agressief gedrag. De Zweedse kinderen blijken het over de hele linie goed te doen. Puerto Ricanen daarentegen scoren op elk van de bovenstaande problemen slechter dan gemiddeld. Als men naar Nederland kijkt, blijken de jongeren tussen de vijftien en zeventien jaar problemen te hebben met hun concentratie. Ook vertonen zij vaak crimineel gedrag. Dit wordt gelukkig weer gecompenseerd door de kinderen onder de vijftien, zodat de Nederlandse jeugd in zijn geheel gemiddeld scoort. Nederlandse kinderen zijn in vergelijking met de andere landen niet zo agressief. Dit is echter nog geen reden om te juichen, want Zweedse en Duitse kinderen zijn volgens het onderzoek nog veel zachtmoediger. In Nederland ligt het verschil in agressieviteit tussen jongens en meisjes zelfs verder uit elkaar dan in de meeste andere landen. Verder hebben de Nederlandse kinderen iets minder last dan gemiddeld van terug getrokkenheid, lichamelijke klachten, angst en depressie en sociale problemen.

Het bedrijfsleven lijkt te kampen te hebben met een toename van openlijke agressie door het personeel. Meestal wordt de schuld geschoven op het morele tekort van de individuele werknemer, maar de Amerikaanse psychologen Sandra Robinson en Anne O'Leary-Kelly hebben echter aangetoond dat de bedrijfscultuur minstens zo belangrijk is. Uit de antwoorden van 189 ondervraagde werknemers, blijkt namelijk dat de neiging om zich agressief te gedragen sterk afhankelijk is van de collega's.

(Psychologie Heute, maart 1997) Na schooltijd voetballen op straat, kwajongensstreken uithalen en ravotten in de tuin van de buurman, het kan kinderen steeds minder bekoren. Computer en televisie bieden vandaag de dag veel interessanter avonturen. Het nadeel van deze ontwikkeling is dat hun motorische ontwikkeling in het gedrang komt. De helft van de kinderen heeft geen goede lichaamshouding en eenderde deel is te dik. Dit bracht een school in het Duitse Bad Homburg op het idee om als experiment de drie uren gymnastiek per week om te zetten in elke dag een uur.

Psychologie Magazine neemt de experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is dat Wybe Sierksma, psychotherapeut bij De Waag, een instelling voor ambulante forensische psychiatrie in Amsterdam. Sierksma geeft zijn visie op de comedy Anger Management.

Aan het eind van de twintigste eeuw passeren heel wat gewelddadige computerspellen de revue. Onder ouders en psychologen leidt dat tot grote zorgen, onder de jeugd tot een onstuitbaar enthousiasme. De komende eeuw wordt het alleen nog maar erger.