Door elkaar schudden, een tik geven of smoren met een deken: één op de twintig ouders reageert risicovol op het gehuil van hun baby, blijkt uit recent onderzoek van TNO. Erna Brinkman-Spoelder is orthopedagoog én ervaringsdeskundige.

Ze doet al meer dan 25 jaar onderzoek naar de sociaal-emotionele ontwikkeling van baby's en peuters. Een paar jaar geleden trok ze aan de alarmbel en wees op de schadelijke invloed van sommige crèches. Wat drijft hoogleraar Marianne Riksen-Walraven van de Katholieke Universiteit Nijmegen?

Dokter Benjamin Spock, goeroe op het gebied van de opvoeding, mag dan niet meer in leven zijn, zijn boek beleefde dit voorjaar een opvallende wedergeboorte. Met een volledig herziene versie willen de Nederlandse bewerkers Robert van Andel en Pim van der Pol het boek een tweede jeugd geven. 'Er is geen boek dat in de buurt komt van Spock. Het is een monument.' Peggy van der Lee

Steven Pinker is een van die zeldzame fenomenen die wetenschappelijke diepgang en gedegenheid weet te combineren met een prettige schrijfstijl en grote toegankelijkheid. Zijn boek The language instinct uit 1994 was dan ook een groot internationaal succes. Het biedt een uitstekende inleiding in het moderne denken over taal. Terloops trekt hij graag af en toe een heilig huisje omver. Het heeft hem de reputatie van bad boy of language opgeleverd. Pinker: 'Ik heb een aantal controversiële stellingen ingenomen. Zo zijn de meeste grammaticale regels die je op school leert pure onzin. De zogenaamd ongrammaticale zinswendingen die voorkomen in het dialect van de werkende klasse, zouden de officiële taal zijn geweest als de geschiedenis een andere wending had genomen. Op taalkundig niveau is geen sprake van een kwaliteitsverschil, maar sociale factoren bepalen dat dialecten negatief beoordeeld worden. Dat is een algemeen geaccepteerde gedachte binnen de moderne taalkunde, maar het publiek hoort het vaak voor het eerst van mij.'

Heb je meer kans op een probleemkind na een stressvolle zwangerschap? Kun je het IQ van je kind gunstig beïnvloeden door je dieet? En hoe schadelijk is dat ene wijntje? De invloed van stress, muziek, voeding en nicotine op het ongeboren kind.

Een baby in therapie? Het klinkt onzinnig en bovendien kan het ukkie nog niet eens praten. Toch is er wetenschappelijk bewijs dat vroeg ingrijpen veel ellende kan voorkomen.

Hij schuift een kussentje onder haar voeten, vraagt bezorgd of ze wel fruit heeft gegeten vandaag en doet alle achterstallige klusjes. Vanwaar die extra zorgzaamheid tijdens haar zwangerschap? Volgens nieuw onderzoek zouden het wel eens zijn hormonen kunnen zijn.partner van Sybille Labrijn

Voor de opvoeding van hun kinderen waren ouders altijd al geneigd steun te zoeken bij deskundigen. Maar tegenwoordig durven ze het bijna niet meer aan zónder een psycholoog of pedagoog. Wie heeft nog de moed om op eigen kracht op te voeden? 'Ouders hebben steeds meer kennis. Ze zijn daardoor bang hun kind te traumatiseren.'

Ouders proberen tegenwoordig op allerlei manieren hun kind zo slim mogelijk te maken. De markt speelt daar gretig op in. Wat beweegt mensen om van hun pasgeborene een 'superbaby' te maken? En werken al die tips nu echt?

Samen met je kind in bed liggen is intiem, gezellig en in veel culturen is het een normaal gebruik, al is het alleen maar omdat er voor kinderen geen aparte bedden of slaapkamers zijn. In het Westen heeft echter een hele generatie opvoedingsdeskundigen een veto uitgesproken over dit gebruik. De arts Benjamin Spock, bekend geworden door zijn opvoedkundige adviezen, heeft generaties ouders bijvoorbeeld aangeraden het kind in bed te leggen, vriendelijk maar beslist welterusten te zeggen en vervolgens weg te lopen. Door het huilen van de baby te negeren, leert de zuigeling vanzelf dat kabaal maken niets uithaalt. Zij zouden op die manier de wil van de kleine 'tiran' kunnen breken.

Volgens biologen hebben baby's zes verschillende soorten glimlachjes, elk met een eigen betekenis.

Hoe komt het dat wij wakker schieten als een baby huilt, maar stevig doorslapen tijdens een geweldig onweer?

In de biologieles leren wij doorgaans dat het geslacht van een kind bepaald wordt door puur toeval: de vraag is slechts of een spermacel met een Y- chromosoom of met een X-chromosoom de wedstrijd wint om de bevruchting van de eicel.

Jongetjes van drie maanden kunnen iets wat zelfs volwassenen niet kunnen: ze weten van een aangeklede baby op een foto of het een jongetje of meisje is. Althans, zo interpreteren onderzoekers van de Engelse universiteit van Durham hun onderzoeksresultaten.

Zwangere vrouwen zouden wellicht niet alleen moeten letten op hun eet-, drink- en rookgewoonten, maar ook op hun emoties. Er zijn namelijk steeds meer aanwijzingen dat de stemming van de moeder van invloed is op het gedrag van de foetus.

Als een baby een maand of tien oud is, kan het strottenhoofd geen gelijke tred meer houden met het verstand. Het kind begint woorden steeds beter te begrijpen en wil ook graag dingen duidelijk maken, maar het lukt niet de woorden goed uit te spreken.

Het spreekwoord heeft het over dom geboren en weinig bijgeleerd, maar wetenschappelijk onderzoek toont aan dat het eerste deel van het spreekwoord niet op mensen van toepassing is. Baby's kunnen bijvoorbeeld tellen, gezichtsexpressies herkennen en verbazen zich hogelijk als een bal voor de verandering naar boven rolt.

Na de bevalling maakt ongeveer de helft van de vrouwen een dipje door en zo'n dertig procent wordt langere tijd depressief. De meest somber stemmende gedachte voor moeders is daarbij dat zij hun kind te kort doen.

Van afhankelijke zuigeling tot eigenwijze, kwebbelende peuter: in drie jaar gebeurt er ongelooflijk veel in de ontwikkeling van een kind. Charles Fernyhough volgde elke nieuwe stap van zijn dochter, als ontwikkelingspsycholoog én als vader.

Psychologie Magazine neemt de experts van het menselijk gedrag mee naar de bioscoop. Deze maand is dat Truus Wertheim, creatief therapeute, gespecialiseerd in hulpverlening aan oorlogsslachtoffers en vluchtelingen. Zij geeft haar visie op de film For my baby van de Nederlandse Gouden Kalfwinnaar Rudolf van den Berg.

Opvoedingsonzekerheid komt steeds vaker voor. Onzekere ouders, die zich geroepen voelen regelmatig de dokter te bellen, kunnen nu deze praktische gids raadplegen. Dee auteurs, een kinderarts en een psychologe, geven handige informatie en tips over de gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Wat kun je bijvoorbeeld doen als de vierjarige jaloerse Lisa gevaarlijke voorwerpen als scharen en viltstiften in de wieg van de pasgeboren baby stopt? Een van de tips is dan: betrek het kind bij de verzorging van de baby en laat het tegelijkertijd een popje in bad doen. Hoewel het voor de hand liggende tips lijken, is het boek als geheel een handig naslagwerkje voor alledaagse kinderzorgen.

Op een nacht in september, bij volle maan, wordt Madeleine geboren. Haar eerste reflexen, de eerste keer dat ze melk drinkt, de eerste keer dat ze lacht, haar eerste stapjes en haar eerste woordjes: vader Brian Hall is erbij en schrijft het op. Het boek dat daar uit voortkomt, Madeleines wereld. Biografie van een peuter, volgt Madeleine tot haar derde verjaardag en is een poging de ervaringswereld van een nieuw mensje zo dicht mogelijk te benaderen. Deze wereld bestaat uit het mobile boven haar bed met de blauwe haai, het oranje konijntje, de gele vis en de groene schildpad, uit boekjes waarin dieren allerlei avonturen beleven en uit ontbijtbordjes met de A van aapje en de C van citroen.

Nooit gebeurt er zoveel in de hersenen als in het eerste levensjaar. Hoe baby’s leren denken (en waarom ouderliefde daarvoor de beste kunstmest is).

Wanneer leert een kind woorden herkennen, of doelgericht actie te ondernemen? Veel eerder dan de klassieke ontwikkelingspsychologen dachten, blijkt­ nu de testmethodes verfijnd zijn. Heleen Peverelli brengt haar baby in als onderzoeksmateriaal.

Taalverwerving verloopt in een vaste volgorde: er is geen kind dat ‘ik’ zegt voor het zijn eigen neus kan aanwijzen. De veertien fasen in de taalontwikkeling.

U slaat een bal deeg plat en weet: het is nog steeds dezelfde hoeveelheid deeg. Vanzelfsprekend? Niet voor kleine kinderen. Met deze vier testjes ontdekt u wat uw kind al doorziet.

Ze rennen van zwemles naar ballet, helpen hun kinderen met knutselen, lezen en huiswerk en zetten elke avond een verantwoorde maaltijd op tafel. Je zou haast vergeten dat ze ook nog een eigen leven hebben. Wat bezielt de hedendaagse ouder?

Een liefdevolle streling roept diepe geluks­gevoelens op, versterkt het immuunsysteem en vermindert pijn. Babyratjes stoppen zelfs met groeien als ze niet gelikt worden. De wonderlijke effecten van aanraking.

Huilbaby’s huilen niet vanwege een medische oorzaak, blijkt uit recent onderzoek. Dus moet het aan de omgeving liggen. Toch de schuld van de ouders?

Het gemak waarmee we relaties aangaan, wordt bepaald door onze vroegste kindertijd – de eerste liefdesband is immers die met onze ouders. En toch hoeft een onveilige basis geen levenslang vonnis te zijn. Hechting, bindings- en verlatingsangst in de liefde.

Mozart schreef zijn eerste composities op zijn vijfde; ’s werelds jongste schaakgrootmeester was dertien. Gedrild door strenge ouders? Of is er een andere verklaring voor hun uitzonderlijke talent?

Massage maakt baby’s ontspannen en gezond. Ze slapen er dieper door, ontwikkelen zich sneller en zijn alerter en gelukkiger, blijkt uit onderzoek. Waarin schuilt de kracht van aanraking?

Niet stelen, niet liegen en respect hebben voor anderen: we hopen allemaal dat onze kinderen zullen opgroeien tot prettige mensen met een sterk ontwikkeld normbesef. Maar hoe vormt zich dat geweten eigenlijk? En wat mag je verwachten van een kind van zes?

De een geeft geen krimp bij een gruwelijke filmscène, de ander krijgt al buikpijn van andermans huwelijksproblemen. Waarom zijn sommige mensen gevoeliger dan anderen? En kun je daar iets aan doen?

Vroeg of laat moeten we allemaal leren loslaten, of het nu gaat om afscheid nemen van je baan, de dood van een dierbare of toezien dat je kinderen hun eigen weg zoeken. Hechten en onthechten zijn onlosmakelijk verbonden met groei en levenswijsheid.Het leven zit vol met onuitstaanbare paradoxen. Neem deze: je moet je goed hechten, maar wel net zo hard weer kunnen loslaten.Een lastige opgave.

Sinds de Nijmeegse ontwikkelingspsycholoog Marianne Riksen-Walraven waarschuwde voor de negatieve invloed van de crèche, is de discussie over kinderopvang weer in alle hevigheid losgebarsten. Riksen-Walraven had het over één onderdeel van de ontwikkeling – het gedrag – en over één specifiek onderzoek. Maar sinds de jaren zeventig zijn er honderden onderzoeken gedaan naar de invloed van kinderopvang. Tijd voor een overzicht van enkele vragen en antwoorden die uit die onderzoeken naar voren zijn gekomen.

Dat de mens een kuddedier is, heeft een verrassende verklaring. Imitatie is in ons zenuwstelsel ingebakken. Zien leidt volautomatisch tot nadoen, en dat biedt aanknopingspunten om gedrag te manipuleren. Probeer het zelf maar.

Samenzijn vanaf de baarmoeder tot de universiteit. Of tot de dood je scheidt? Sommige tweelingen koesteren hun symbiotische relatie, voor andere is het een ware worsteling met zichzelf, hun tweelinghelft en hun omgeving om een eigen identiteit te vinden.

Ouders hebben het niet altijd even makkelijk met hun kind. De een heeft een baby die verslaafd is aan zijn speen, een ander maakt zich zorgen om zijn zoon van anderhalf die alleen maar warm loopt voor snacks. Op de site Parentsoup expert answers staan vrolijk lachende experts wanhopige of geïnteresseerde ouders te woord over onder andere onderwijs, gezondheid en familierelaties. Zo vraagt een moeder zich af hoe ze haar zoon van drie duidelijk moet maken dat het niet normaal is dat hij keihard met zijn kleine baby-broertje meeblèrt.

Roos Jonker (55) heeft jarenlang rondgelopen met een geheim. Als jonge vrouw raakte zij zwanger van een zwarte man, terwijl haar echtgenoot blank was. Omdat ze verwachtte dat haar omgeving dit nooit zou accepteren, besloot ze het kind bij zijn geboorte aan een pleeggezin af te staan. Tegen de buitenwereld vertelde ze dat de baby was gestorven tijdens de bevalling. Als Roos uiteindelijk haar geheim onthult, doet ze dat in het openbaar, bij het tv-programma De Ronde van Witteman.