Ronald Naar bereikte de toppen van de hoogste en gevaarlijkste bergen op aarde en oogstte alom veel roem. In mei van dit jaar verongelukte zijn neef Jan Lippmann, 22 jaar, in Groenland tijdens een gezamenlijke expeditie.

Hoe breng ik op het cruciale moment het beste in mijzelf naar boven? Daar draait het om in topsport. Wat kunnen wij, 'gewone mensen', leren van topsporters en coaches die presteren op de toppen van hun kunnen?

Anno 2002 moeten we het stellen met hersenen die zijn ontwikkeld voor het leven van jager-verzamelaars. De mens is een aangeklede aap, een wildeman in een modern jasje. Maar zijn we werkelijk een slaaf van onze genen?

Wat is geluk? Voor kinderen is dat heel divers: familie, winnen met voetbal, 'mijn verzorgvarken Babe' en 'als alle oorlogen in de landen stoppen'. Het Humanistisch Verbond vroeg kinderen te tekenen wat zij onder geluk verstaan. 'Geluk is niet iets wat je op straat vindt.'

Werkstress wordt de kwaal van het jaar. De werkdruk is volgens Arbodiensten in alle geledingen hoog en het aantal arbeidsongeschikten dat om die reden afhaakt, stijgt. Stressmanagement is geboden, maar bij wie ligt de verantwoordelijkheid: bij het bedrijf of bij de werknemer? De psychologen Els van den Heuvel en Marc Schabracq zijn het over één ding roerend eens: organisaties moeten zelf inventariseren hoe het is gesteld met de gezondheid en het welzijn van hun werknemers.

Sommige mensen voelen zich het prettigst als ze balanceren op het randje van de angst. Ze beklimmen steile wanden, duiken in diepe zeeën of storten zich van een berg. Wat drijft deze spanningzoekers? Suzanne Weusten

Schaken, dammen, bridgen en backgammon op wereldniveau. Muziekstukken componeren, wiskundige theorieën bewijzen, actieve vulkanen onderzoeken en kinderen leren lezen. Dat kunnen computers tegenwoordig allemaal. Wie durft nog te zeggen dat computers niet intelligent zijn?

'Wil je ver komen, dan moet je talent hebben. Dat geldt bijvoorbeeld voor prestaties op sportief gebied, voor muziek en evenzeer voor schoolse, intellectuele resultaten. Maar de aanwezigheid van talent is op zich niet genoeg. Talent moet je prikkelen om het beter tot zijn recht te laten komen en talent moet je de mogelijkheid geven om te schitteren. Pas dan krijgt 'doptalent' de ruimte om zich tot toptalent te ontwikkelen.'

Moderne mannen begrijpen dat het klassieke macho-gedrag taboe is en dat zij hun 'vrouwelijke', verzorgende kanten moeten ontwikkelen. Maar de oude identiteit is nog niet geheel verdwenen en de nieuwe nog niet uitgekristalliseerd. Mannelijkheid anno 1997 mist een duidelijk karakter. Op de nieuwe mythe van de mannelijkheid zullen we dus nog even moeten wachten. In de film Jingle All The Way, in Nederland een van de kassuccessen van de afgelopen kerstvakantie, zien we de mannelijke superheld Arnold Schwarzenegger worstelen met een bij uitstek hedendaags mannenprobleem. Het is niet voldoende voor zijn vrouw en zoontje dat hij in het zweet zijns aanschijns geld verdient voor het gezin, integendeel. Zowel vrouw als kind zijn boos op hem en vol verwijten.

Vrouwen die fanatiek sporten worden er vaak van verdacht hieraan verslaafd te zijn. Een dwangmatige drang te gaan sporten wordt gezien als een ziekelijke neiging. Vrouwen zouden hier vatbaarder voor zijn, omdat zij zich te veel bezighouden met hun lichaam. De Engelse onderzoekers Diane Bamber en Ian Cockerill bestudeerden het gedrag van vrouwen die lid zijn van sportclubs, professionele atleten en vrouwen met een eetprobleem. Ook werden hen talrijke psychologische tests afgenomen. Alleen vrouwen met een eetprobleem bleken de kenmerken van sportverslaving te tonen. Zij hadden meer psychologische problemen, waren neurotischer, hadden een lager zelfbeeld en een grotere preoccupatie met het lichaam. Er bleek echter geen verschil te zijn tussen fanatieke sporters en 'gewone' sporters. Vrouwen die zeer veel sporten hebben in het algemeen wel eerder een zeer gezond zelfbeeld.

Doet u te weinig aan sport? Vanaf nu hoeft u zich daar niet meer schuldig over te voelen, maar kunt u het wijten aan de vervelende gymlessen uit uw schooltijd. U krijgt hierin ondersteuning van de Amerikaanse psycholoog James Sallis en zijn collega's, die ontdekten dat plezier in de gymles een van de belangrijkste voorspellers is voor de mate waarin kinderen in hun vrije tijd aan lichaamsbeweging doen.

Wedstrijdsport is een vorm van geritualiseerde agressie, waarbij de kemphanen hun krachten kunnen meten zonder dat er doden of gewonden vallen.

Telkens met tegenzin naar de sportschool? Misschien sluit die high impact-training wel helemaal niet aan bij uw persoonlijkheid. Fitnessadvies van de sportpsycholoog, op basis van uw karakter.

Meditatie geeft innerlijke rust, helpt tegen stress en versterkt het immuunsysteem spectaculair. Bovendien zijn mediterende mensen gelukkiger. Maar hoe integreer je zo’n gewoonte in je dagelijkse routine, en hoe vind je een techniek die je past? Lessen voor beginners.

Spelen is stressverlagend, het is een uitlaatklep voor negatieve emoties en je wordt er creatiever van. Toch doen volwassenen het eigenlijk alleen als er iets te winnen valt. Zonde.

Achttien deelnemers strijden dit jaar om de hoofdprijs. Sommigen moeten vertrekken na een dag, sommigen zullen het zeven weken volhouden. Moeilijk? ‘Thuis gaven ze me maximaal veertien dagen.’

Solliciteren, koken voor tien mensen, een rivaal verslaan op de squashbaan: iedereen moet wel eens een topprestatie leveren. Een goede mentale voorbereiding is de sleutel tot succes.

Gerard Kemkers (1967) is coach van de Nederlandse schaatsploeg. Al vanaf z'n zestiende staat zijn leven in het teken van schaatsen. Om zijn pupillen naar goud te laten rijden, moet hij beschikken over een groot inlevingsvermogen. En als pater familias van het hechte groepje jonge topschaatsers dat hij begeleidt naar volwassenheid, moet hij zichzelf uitermate goed kunnen beheersen. Hoe scoort hij op de vijf dimensies van emotionele intelligentie?

Psychemon is een spel over psychische monsters. Een nieuw kwartetspelletje, dat volwassenen gemakkelijk kunnen begrijpen. Want van Pok mon, de inspiratiebron voor dit Psychologie Magazine-spel, begrijpen grote mensen niet veel. Bovendien willen veel volwassenen niets meer weten van Pok mon, omdat het hun leven al meer in de greep heeft, dan hen lief is. Daarom is er nu Psychemon, speciaal voor de groten.

Als Frank Rijkaard, de bondscoach van het Nederlands elftal, alleen linksvoetige spelers opstelt, dan is de kans groter dat Nederland het Europees kampioenschap binnenhaalt.

Een ervaren voetballer heeft slechts een fractie van een seconde nodig om een bal met een snelheid van negentig kilometer per uur in het doel te schieten. Maar voor zijn voet de bal raakt, is er wel in razendsnel tempo het nodige werk verricht in de hersenen, om de beweging van zijn benen zo precies mogelijk te programmeren.

We leven te snel. Op ons werk proberen we tegelijkertijd de telefoon aan te nemen, een rapport te schrijven en te informeren naar de huiselijke perikelen van een collega. Maar ook in onze vrije tijd moeten we van alles tegelijk. Hoe snel leven wij eigenlijk vergeleken met andere landen? En worden wij ongelukkig van het jachtige bestaan?

Net als boksers, kunnen voetballers hersenletsel oplopen en dit kan op de lange duur leiden tot neurologische of neuropsychologische klachten. Professioneel boksen mag dan wel vele malen gevaarlijker zijn dan voetballen, een betere aanpak van hoofdletsel zou bij voetballen niet mogen ontbreken.

Fitnessrages hebben mijn grote belangstelling. Ze gaan gepaard met reclamefilmpjes waarin gespierde dames en heren ons bewegingen trachten te verkopen die moeten leiden tot een toestand van voldaan geluk en veel heil en zegen. Zelf zien ze eruit of ze al die rompslomp van springen, steps, boksen en buikoefeningen niet nodig hebben. Lichaamsbeheersing hebben ze al in ruime mate, ze zijn tweehonderd procent fit, ze zweten niet, ze struikelen nooit.

Is het eigenlijk wel goed voor je gezondheid om een sprong te maken, waarbij je met een vaart van ruim zestig kilometer per uur naar beneden dondert? Drie Amerikaanse hoogleraren orthopedie onderzochten hoe het antwoord op deze vraag moet luiden. Craig Young, William Raasch en Melbourne Boynton zijn verbonden aan het Medical College of Wisconsin in Milwaukee, en publiceerden vorig jaar hun onderzoeks bevindingen in The physician and sportsmedicine.

De Duitse psychologen Hennig en Laschefski deden samen met de biochemicus Opper een onderzoek onder twaalf beginnende bungeejumpers. Ze bekeken onder andere of er bij bungeejumping sprake is van een vorm van acute psychologische stress.

'Pietertje, kom uit die boom!' roept een moeder voor de zoveelste keer. Haar blik valt op haar andere zoontje Fransje, die al uren braaf aan het spelen is met een jojo. 'Ik wou dat Pietertje meer was zoals Fransje', verzucht ze. Maar dat kan deze moeder wel vergeten, zo stelt de Amrikaanse onderzoeker Frank Farley.

Is er een vertaling van time management, moet de Commissie Dagindeling zich hebben afgevraagd toen zij zich ging buigen over de stress en drukte van ons dagelijks leven. Time management is een ingeburgerd begrip geworden, en niet alleen in het bedrijfsleven. Iedereen 'in deze informatiemaatschappij' voelt zich overspoeld door alles wat er op hem afkomt, wat op het werk en in het huishouden van hem verwacht wordt, wat hij gelezen, gehoord en op tv gezien moet hebben. Wat hij op vakantie gedaan moet hebben. Kortom, druk, druk, druk.