Printversie

Wanneer vertel ik mijn zoon (9) dat hij asperger heeft?

Beste Sander,
Bij mijn zoon van 9 is vorig jaar het syndroom van Asperger vastgesteld. Hij weet zelf (nog) niet dat dit zo is. Tijdens ouderbegeleidingsgesprekken krijgen we steeds te horen dat we moeten wachten tot hij 12 is, zodat zijn zelfbeeld voldoende ontwikkeld is om te kunnen begrijpen wat dit betekent.

Inmiddels weet een aantal mensen in onze omgeving wel dat hij Asperger heeft, in verband met de aanvraag van een rugzakje. Een moeder op school hoorde me laatst met de leerkracht praten en ving meer op dan de bedoeling was. Ze vroeg me later: heeft jouw kind ook autisme?

Mijn angst is dat hij het via iemand anders hoort. Mijn vraag is hoe je een kind het beste kunt vertellen dat hij Asperger heeft (bijvoorbeeld via het bekijken van de film De zus van Einstein?) en op welke leeftijd je dit verstandig vindt. Ik zou het hem graag vertellen omdat hij zelf voelt dat hij anders is. Maar inmiddels hebben we er zo lang mee gewacht dat het steeds moeilijk wordt om het met hem te bespreken. Ik kijk uit naar je advies!
vriendelijke groeten,
Marleen

Autisme-expert Sander Begeer

Beste Marleen,
Bedankt voor deze relevante vraag. Het is vaak een dilemma voor ouders hoe en wanneer ze aan hun kind moeten vertellen dat het een vorm van autisme heeft. Enerzijds is er de angst om te stigmatiseren en het kind te vroeg een label op te plakken. Anderzijds ga je bij een kind met een lichamelijk probleem ook niet doen alsof er niets aan de hand is, en loopt je kind mogelijk adequate zorg mis als ouders net doen of er niets aan de hand is.

Bovendien merkt de omgeving vaak toch wel dat er iets ‘anders’ is aan het kind, en kan de diagnose ook veel dingen verhelderen en vergemakkelijken. De consensus is dat het informeren van het kind vroeg of laat moet gebeuren, aangezien dit een vorm van zorg is voor je kind.

Wetenschappelijk onderzoek naar het informeren van een kind over zijn of haar autisme is nog zeer beperkt. Wel is gebleken dat de meeste kinderen rond achtjarige leeftijd zelf kunnen achterhalen dat zij een diagnose hebben. Mocht dit zonder begeleiding gebeuren, dan kan dit vervelende gevolgen hebben.

Het informeren van kinderen jonger dan acht is echter niet direct wenselijk of nodig. Deze kinderen hebben vaak niet in de gaten dat zij anders zijn, en begrijpen de uitleg ook vaak niet helemaal goed. Bovendien is het natuurlijk van belang dat er de diagnose is gesteld door professionele diagnostici met gebruik van de juiste onderzoeksinstrumenten.

Er bestaan speciale psycho-educatieve programma’s rond het informeren van kinderen over hun diagnose, zoals ‘Ik ben speciaal’ van Peter Vermeulen, zie ook www.centrumautisme.nl. Deze programma’s zijn geschikt voor kinderen vanaf negen jaar, maar gaan er vanuit dat het kind weet dat het een autisme spectrum diagnose heeft. Het biedt hen de mogelijkheid in contact te komen met lotgenoten en ervaringen uit te wisselen, wat een feest van herkenning kan zijn. Het wijst een kind echter ook op zijn of haar tekortkomingen, wat moeilijk kan zijn om te accepteren.

Hartelijke groeten,
Sander Begeer 

• Dr. Sander Begeer (1973) is universitair docent bij de afdeling ontwikkelingspsychologie van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij is gepromoveerd op een onderzoek naar de sociaal emotionele ontwikkeling van normaal intelligente kinderen met autisme spectrum stoornissen.
  
  Via de website van Autism Research Amsterdam www.ara.vu.nl kunt u zijn wetenschappelijke artikelen gratis downloaden.