Tips bij tandartsangst

april 2008
Een kwart van de Nederlanders is bang voor de tandarts en bijna 4 procent heeft een tandartsfobie. Dat blijkt uit onderzoek door het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam. Maar volgens een van de onderzoekers, hoogleraar angst- en gedragsstoornissen Ad de Jongh, is er wel iets aan die angst te doen:
Ad de Jongh is hoogleraar angst- en gedragsstoornissen Ad de Jongh is hoogleraar angst- en gedragsstoornissen

 

  • Praat erover met uw tandarts. Hij is er dan op voorbereid en kan eventueel extra tijd voor u nemen. Heeft uw tandarts geen begrip voor uw angst, zoek dan een andere tandarts. Eén die uitleg geeft en begrip toont.
  • Spreek met de tandarts een teken af waarop hij de behandeling onderbreekt. Bijvoorbeeld als u uw hand opsteekt. Zo krijgt u het gevoel dat u de behandeling enigszins in eigen hand houdt.
  • Probeer eens of u baat hebt bij ontspannings- of ademhalingsoefeningen. Afleiding kan ook goed helpen. Vraag bijvoorbeeld om muziek, waarbij u moeite doet er goed naar te luisteren. Naarmate u minder aandacht hebt voor de behandeling zal ook het vervelende gevoel minder worden.

Bron: European Journal of Oral Sciences, april 2009.


Lees hier meer tips om angst al vroeg te voorkomen. Plus tips voor angstige mensen die toch naar de tandarts durven en tips voor angstige mensen die helemaal niet naar de tandarts gaan.

Tips voor patiënten
  • Angst voor de tandheelkundige behandeling is een wijd verbreid en diepgeworteld fenomeen. Zo'n 800.000 Nederlanders zijn zelfs zo bang voor de behandeling dat ze niet meer durven te gaan. De kans is groot dat ze op den duur problemen krijgen aan tanden, kiezen en tandvlees.
  • De oorzaken van deze angst kunnen heel verschillend zijn en zijn meestal terug te voeren naar de jeugd. In veel gevallen heeft men het nodige te verduren gehad bij de (school)tandarts. In andere gevallen is de angst 'afgekeken' van de ouders of afkomstig van sterk overdreven 'griezelverhalen' op school. De meeste mensen die tegen een tandartsbezoek opzien, gaan gelukkig wel. De angst richt zich dan vaak op (het geluid van) de boor of de verdovingsinjectie. Anderen zijn bang voor de pijn en denken voortdurend dat zenuw of tong doorboord gaat worden.


Tips om angst al vroeg te voorkomen 

  • Angstpreventie begint in de kinderleeftijd. Neem uw kind daarom zo vroeg mogelijk mee naar de tandarts. Uit onderzoek blijkt dat hoe eerder een kind went aan de tandarts, hoe kleiner de kans is dat er later angst ontstaat.

  • Voor jonge kinderen is het goed als een van de ouders tijdens de controle of behandeling aanwezig is. Oudere kinderen kunnen proberen het in hun eentje te doen. Daardoor krijgen ze meer zelfvertrouwen.

  • Blijft u er als ouder bij, laat dan zoveel mogelijk over aan de tandarts. Doe geen valse beloftes, zoals: ‘Je voelt absoluut niks’. Als het dan tòch pijn doet, kan uw kind zich verraden voelen.

  • Er is niets op tegen uw kind te belonen als het zich flink houdt. Geeft het een klein presentje, laat het een uurtje langer opblijven of verzin iets anders leuks.


Tips voor angstige mensen die toch naar de tandarts durven
  • Het is belangrijk u te realiseren dat de tandheelkundige techniek de laatste jaren sterk is gevorderd. De spookverhalen uit de jeugd zijn allang verleden tijd. In principe kan tegenwoordig alles vrijwel pijnloos.
  • Wat ook de oorzaak van uw angst is, belangrijk is dat er een sfeer van wederzijds vertrouwen is tussen u en uw tandarts.
  • Als u bang bent een behandeling te ondergaan, praat er dan over met uw tandarts. Hij is er dan op voorbereid en kan eventueel extra tijd voor u nemen.
  • Laat u informeren over het soort behandelingen dat u te wachten staat, over wat er gaat gebeuren en waarom. Overweeg of het voor u prettiger is zo mogelijk in de spiegel mee te kijken tijdens de behandeling.
  • Hebt u angst voor pijn? Sta er op dat u verdoofd wordt.
  • Iedereen heeft behoefte aan controle. Spreek daarom met de tandarts een teken af, zoals het opsteken van uw hand, waarop de tandarts de behandeling kan onderbreken. Zo hebt u het gevoel dat u iets van de behandeling in eigen hand houdt.
  • Probeer eens of u baat hebt bij ontspannings- of ademhalingsoefeningen. Afleiding kan ook goed helpen. Vraag eventueel om muziek, waarbij u zoveel mogelijk moeite doet er goed naar te luisteren. Naarmate uw aandacht voor de behandeling minder is, zal ook een eventueel vervelend gevoel minder zijn.
  • Heeft uw tandarts geen begrip voor uw angst, schaam u dan niet desnoods een andere tandarts te zoeken. Eén die uitleg geeft en begrip toont voor u en uw wensen.




Tips voor angstige mensen die helemaal niet naar de tandarts gaan

Als u regelmatig tandartsbezoek lang uitstelt gaat het gebit zienderogen achteruit. Een slecht gebit doet uw zelfvertrouwen en uw sociale leven zeker geen goed. U realiseert u steeds meer dat er van alles aan uw gebit gedaan moet worden, wat vaak nog meer reden is de tandarts te mijden.

Maar zo kan het toch ook niet langer. Er komt onherroepelijk een moment dat u er iets aan moet laten doen. Dan beter zo snel mogelijk omdat de schade altijd minder is dan wanneer u het nog langer uitstelt.

De eerste stap; hoe kunt u die het beste aanpakken?

  • Praat er met anderen over. Gebruik de hulp van anderen om u te motiveren en de juiste hulp te vinden. Zij kunnen u ondersteunen bij een belangrijke stap: het begin van de restauratie van uw gebit en het einde van uw ellende.
  • Vraag naar de ervaringen van anderen met hun tandarts. Wie staat bekend als aardig, wie neemt de tijd om mensen gerust te stellen en gaat goed met kinderen om? Zo vindt u een aardige tandarts bij u in de omgeving.
  • Het is belangrijk dat u zelf de eerste afspraak maakt. Maak een afspraak voor een controle van het gebit, maar spreek met de tandarts af dat er de eerste keer niets wordt gedaan. De eerste keer is om kennis te maken en te onderzoeken of het persoonlijk klikt.
  • Schakel anderen in om u te helpen u aan de afspraak te houden. Zij kunnen u blijven motiveren toch te gaan (’s ochtends afhalen met een ontbijtje), om u te brengen (en er zeker van te zijn dat u op het laatste moment niet toch een andere afslag neemt) en om u tijdens zo’n eerste bezoek te steunen of het woord te doen als dat nodig is.
  • Bereid de afspraak met de tandarts goed voor. Wat wilt u en wat wilt u beslist niet. Hebt u een soort van persoonlijke ‘gebruiksaanwijzing’ van hoe tandartsen met u dienen om te gaan of andere relevante informatie (oude röntgenfoto’s etc.), zorg dan dat de nieuwe tandarts die informatie krijgt. Als u bang bent dat u te gespannen bent of het zal vergeten te vertellen, vertrouw dan de belangrijkste informatie toe aan het papier.
  • Zit de angst te diep, neem dan uw huisarts in vertrouwen en laat u doorverwijzen naar een 'angsttandarts' of een Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde. Hier werken speciaal opgeleide tandartsen en psychologen met elkaar samen om de tandheelkundige behandeling uitvoerbaar te maken en de angst tot op aanvaardbaar niveau te reduceren. Voor een overzicht kunt u terecht op de website van het Centraal Orgaan Bijzondere Tandheelkunde www.cobijt.nl.

    Bron: Jongh, A. de (2006). Angst voor de tandheelkundige behandeling. Van Gorcum: Assen [ISBN 90 232 4055 3].

Gerelateerd

Artikelen

Advertentie

Webshop


Advertentie

Mis de nieuwsbrief niet!

Elke week de nieuwste tests, nuttige tips en adviezen. Meld u nu aan voor de nieuwsbrief:

Inloggen plusabonnee

Twitter