Overlap autisme en hoogbegaafdheid

Beste Peter,

Het is mij opgevallen dat veel kenmerken van autisme en hoogbegaafdheid elkaar overlappen. Indien de diagnose 'autisme' (in welke vorm dan ook) als eerste gesteld wordt, kan ik me voorstellen dat veel gedrag aan autisme
toegeschreven zal worden. Dit terwijl het gedrag misschien ook wel vanuit de hoogbegaafdheid verklaard kan worden. Zie jij dit als een gevaar; zou de diagnose autisme de speciale zorg die hoogbegaafdheid met zich meebrengt niet in de weg kunnen staan (v.v.)?

Het reguliere basisonderwijs zal waarschijnlijk niet de vereiste kennis in huis hebben om de juiste zorg aan deze combinatie van 'aandoeningen' te geven. Welk van de twee 'aandoeningen' behoeft volgens jou de meeste zorg?
Ben je als hoogbegaafde die tevens een vorm van autisme heeft beter af op een reguliere basisschool met extra aandacht voor de hoogbegaafdheid, of op een speciale school voor autisten?

Met vriendelijke groeten,
Jeannette V.

Autisme: Peter Vermeulen

Beste Jeannette,
Uit mijn eigen onderzoek blijkt dat het 'afwachten' omwille van het ontbreken van zorgwekkend gedrag één van de redenen is van een (té) late diagnose. Het aanvoelen dat een kind 'anders' is, is volgens mij voldoende reden om een zoektocht aan te vangen met als doel een antwoord te vinden op twee vragen: a) ontwikkelt het kind echt wel anders?
b) zo ja, in welke zin en betekent dit dan ook dat het kind specifieke benadering vraagt?

Net nu jullie dochter 4 jaar is, is het het ideale moment om een onderzoek op autisme te laten uitvoeren, want de kleuterleeftijd is diagnostisch gezien de meest gevoelige periode (omwille van het camouflage- en compensatiegedrag op latere leeftijd, zoals u zelf al aangeeft).

Wat het onderscheid hoogbegaafdheid - autisme aangaat. Voor mij staat hoogbegaafdheid niet noodzakelijk gelijk aan problemen hebben. Er zijn hoogbegaafde mensen die helemaal geen problemen kennen en bijvoorbeeld ook op sociaal vlak hoog begaafd zijn. Wat wel belangrijk is, is om na te kijken welke problemen en moeilijkheden er zijn en in welk plaatje of label die passen.

Dat 'label' mag echter niet in de weg staan dat men een persoon als persoon bekijkt, en die is meer dan het label. Naast het eventuele autisme zal dus ook rekening moeten gehouden worden met de begaafdheid van uw dochter. Het éne primeert niet op het andere, wél is het zo dat autisme een erg indringende stoornis is die alle ontwikkelingsgebieden aantast. De beste school is dan ook die school die voldoende aandacht biedt aan het (eventuele) autisme van uw dochter maar haar tevens beschouwt als meer dan haar autisme!

Met vriendelijke groeten,
Peter Vermeulen

Peter Vermeulen is pedagoog en als autismedeskundige werkzaam bij Autisme Centraal in België. Onderkenning van autisme bij normaal tot hoogbegaafde personen, is zijn specialisme. Hij schreef verschillende boeken over autisme. Plusabonnees stelden in de zomer van 2002 vragen vaan Peter Vermeulen.