Printversie

Kan je brein je hart beïnvloeden?

Beste Marc,
Hoe sterk kan het brein het hart beïnvloeden? Twee maanden geleden heb ik een hartritmestoornis gehad waarmee ik op de hartbewaking belandde. Sindsdien is er bij onderzoeken gebleken dat er met het hart niets mis is. Ik merk dat alledaagse psychische druk op het werk mijn hart af en toe op hol brengt. Een weekend thuis doet dan weer wonderen.

Groeten van Rick

Beste Rick,
Zoals je zult weten is het hart is een spier. Bij het kloppen van het hart knijpt de hartspier zich samen en wordt met kracht het bloed in de slagader gepompt. Het samenknijpen van de hartspier wordt zoals bij alle spieren door zenuwimpulsen aangestuurd. Deze zenuwimpulsen worden in de lagere hersenstructuren gegenereerd. Dit is handig want dan hoeven we er niet bij na te denken en klopt het hart ook door als we een forse hersenbeschadiging hebben of zelfs bij coma.

Het tempo en ritme waarmee het hart klopt is echter wel afhankelijk van allerlei andere lichamelijke en externe factoren. Als je sport of hart fietst om de trein te halen heeft het lichaam meer bloed nodig en zal het hart harder moeten kloppen. Allerlei andere lichamelijke functies, zoals de vertering van het voedsel door de maag, wordt dan tijdelijk op een laag pitje gezet.

Het kloppen van het hart wordt ook op ‘een laag pitje’ gezet als er plotselinge dreiging is. Het lichaam bereidt zich dan voor op aanvallen of vluchten en zorgt dat de spieren snel kunnen bewegen en het lichaam waakzaam is. Bij langdurige stress staat het lichaam de gehele tijd onder spanning en komt het slecht tot rust, waardoor het hart overuren moet maken en je eigenlijk een ‘sporthart’ nodig hebt om te kunnen voldoen aan de spanning die gevraagd wordt. Dit kan af en toe leiden tot ritmestoornissen, omdat het voor het hart de spanning niet meer vol te houden is.

Het lichaam ‘waarschuwt’ je dan feitelijk met ritmestoornissen. De hoeveelheid stress en spanning is voor ieder mens anders. Dit kan aan de omstandigheden liggen zoals een erg stressvolle baan, of de woon- en leefomstandigheden van mensen, maar ook de gevoeligheid voor stress en spanning is bij ieder mens anders. Als je merkt dat rust en ontspanning er voor je persoonlijk goed aan doen om deze stress in de hand te houden is het erg belangrijk dat je dit ook leert door andere rustmomenten dan uitsluitend een weekend te ontspannen.

Marc Hendriks
 

• Marc Hendriks is als GZ-psycholoog werkzaam in de gezondheidszorg en is daarnaast universitair docent neuro- en revalidatiepsychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen.
  
  Neem een kijkje op de site van het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour - Centre for Cognition www.ru.nl/cognition