Printversie

Is mijn superslimme zoontje lui?

Dag mevrouw Hoogeveen,
Onze zoon van 8 zit in groep 6 en we zijn er niet uit of hij zich verveelt, lui is of soms gewoon geen zin heeft. Maar hij scoort bovengemiddeld goed en hij hoeft er eigenlijk geen moeite voor te doen (en dat doet hij dus inmiddels ook niet meer). Is er een eenvoudige test om te kijken hoe we verder met hem kunnen?
Met groet, Esther

Expert hoogbegaafdheid Lianne Hoogeveen

Beste Esther,
Iedereen heeft wel eens geen zin. Als uw zoon echter, zonder zich daarvoor in te spannen, voldoende, of zelf meer dan voldoende resultaten behaalt, is dat reden voor zorg. Hij krijgt daarmee een verkeerde boodschap mee, namelijk dat dit de manier is waarop je met (schoolse) taken omgaat.

Leerlingen, die zonder inspanning goede resultaten behalen, kunnen hier vaak lange tijd mee doorgaan. Er komt echter een moment, vaak in het voortgezet onderwijs, soms pas daarna, dat het zonder inspanning niet meer lukt, en op dat moment weten ze niet hoe ze een taak moeten aanpakken.

Het is dus van belang dat zijn lesprogramma wordt aangepast aan zijn capaciteiten, zodat hij, net als andere kinderen, leert zich in te spannen voor resultaten, en de juiste vaardigheden te gebruiken: concentreren, durven falen en het nog een keer proberen, hulp vragen, plannen, etc. Op het moment dat hij op deze manier gaat leren zal school meer uitdaging gaan bieden, en kan hij genieten van de ervaring dat hij ’s middags iets kan, wat hem ’s morgens nog niet lukte; hij heeft iets geleerd.

U kunt aan de leerkracht of intern begeleider vragen of uw zoon kan worden doorgetoetst; dat betekent dat men, bijvoorbeeld met behulp van het CITO volgsysteem, hem zover doortoetst tot hij C-scores haalt; dan is duidelijk wat het niveau is waarop hij weer kan leren, en niet alleen reproduceert wat hij al wist. Dit niveau is het instap niveau.

Het is mogelijk dat hij op sommige of alle vakken al op het niveau zit van een hogere groep. Vervolgens moet gekeken worden hoe zijn programma kan worden aangepast; kan men volstaan met een compact en verrijkt programma (informatie hierover vindt u bij www.infohoogbegaafd.nl), of is daarnaast een versnelling naar een volgende groep gewenst? Eén en ander zal afhangen van meerdere factoren; de samenstelling van de groepen, de schoolse organisatie, de leerkracht.

Ik wil benadrukken dat het van belang is zo snel actie te ondernemen. Hoe langer uw zoon op deze manier zijn school doorloopt, hoe groter de kans op onderpresteren wordt.

• Psychologe Lianne Hoogeveen is coördinator van het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek aan de Radboud Universiteit Nijmegen.
  
  Neem ook een kijkje op de site van het Centrum voor BegaafdheidsOnderzoek