Printversie

Ik wil af van mijn tunnelangst

Beste Jan,
Ik heb al jaren een rijbewijs en het autorijden gaat heel redelijk. Twee jaar geleden heb ik lang in een file gestaan in een tunnel en ben daar erg angstig geworden. Sinds die tijd vermijd ik het om in tunnels te rijden of door tunnels gereden te worden. Ik wil echter dolgraag van die angst af, omdat het mijn reisvrijheid beperkt. Maar hoe pak ik dat praktisch aan, vooral omdat in een tunnel of voor een tunnel stoppen strafbaar is en tunnels niet altijd van een vluchtstrook zijn voorzien. Mijn vraag is hoe kan ik zelf (dus zonder bijrijder) praktisch aan mijn tunnelangst werken.
Hannah

Omgaan met rijangst - Jan van den Berg

Beste Hannah,
Om je klacht goed te kunnen behandelen is het nodig om meer over je angstklacht te weten. Rij-angst bestaat uit verschillende subtypes. Ik vermoed dat het in jouw geval gaat om een situatiegebonden hyperventilatie-aanval of een situatiegebonden paniekaanval. De hardnekkige angst zou echter ook een gevolg kunnen zijn van claustrofobie of heel misschien een paniekstoornis.

Mocht het gaan om claustrofobie, dan kun je het best eerst trainen in situaties buiten het autorijden om, om daarmee de angst voor enge ruimtes te overwinnen en dit vervolgens ook in de auto te toe te passen.

Mocht het gaan om een situatiegebonden hyperventilatie/paniekaanval, dan is het belangrijk om eerst omgangsstrategieën aan te leren die je tijdens paniek en hyperventilatie kunt toepassen. Dit kan variëren van ademhalingsoefeningen, ontspanningstechnieken, taakconcentratie, imaginaire blootstelling, tot het aanleren van dingen die je tegen jezelf zegt als de angst komt opzetten. Dit is vaak in drie consulten aan te leren.

Ook is het belangrijk dat je een goede uitleg krijgt over wat er in je lichaam gebeurt als de klachten optreden. Dit kan veel geruststelling geven als je bang bent om flauw te vallen, een ongeluk te veroorzaken of om hartklachten te krijgen. Als je dan de omgangsstrategie goed hebt voorbereid, komt het aan op het toepassen ervan. Dit vraagt om een goed stappenplan.

Mocht je het moeilijk vinden om de tunnel met een bijrijder in te gaan, dan is het zaak om eerst met de bijrijder te oefenen. Mocht dit gemakkelijk gaan, dan is het zaak om het daarna alleen te gaan oefenen. Je kunt hierbij een paar dingen in acht nemen. Als je de mogelijkheid hebt om eerst bij een gemakkelijke tunnel te oefenen dan geef je die voorrang. Herhaal deze oefening net zo lang tot het gemakkelijk wordt. Daarna neem je steeds een moeilijker tunnel, waar je telkens minstens vijf keer doorheen rijdt.

Wat ook kan helpen is om achter een andere auto aan te rijden (niet bumper kleven natuurlijk). Dit geeft veelal houvast, zeker als je een vrachtwagen uitkiest. Rijd op de rechterbaan en kijk niet meer in de achteruitkijkspiegel, omdat dit alleen maar een opgejaagd gevoel geeft bij achteropkomend verkeer. Denk niet in afstand als je in de tunnel rijdt, maar in tijdsduur, bijvoorbeeld, de tunnel duurt één nummer van de cd.

Mocht je het echt heel moeilijk krijgen, dat zul je automatisch de snelheid terug laten zakken. Blijf echter wel in beweging en doe gewoon de alarmlichten aan. Vraag de volgende keer of je achter een bekende aan mag rijden. Dit geeft vaak voldoende houvast. Laat vervolgens de bekende achter jou aanrijden en vergroot de afstand tussen de twee auto’s.

Succes en laat ons weten hoe het oefenen is gegaan.

Jan van den Berg

• Psycholoog Jan van den Berg behandelt mensen met rijangst. Hij werkt bij het Instituut voor Psychologische Zelfhulp en Ondersteuning (IPZO) in Nijmegen. Rijangst is goed te behandelen: de succespercentages van de behandelingen van rijangst liggen bij het IPZO tussen de 70 en 80 procent. Hij schreef onder meer: Omgaan met rijangst, Bohn Stafleu van Loghum