Printversie

Geven vaders ook faalangst door?

Beste Arjan,
Je schrijft bij de vraag Mijn zoon (5) heeft faalangst dat uit onderzoek blijkt dat vooral de reactie van de moeder van invloed is. Als de moeder haar liefde terugtrekt bij het maken van een fout, dan wordt het kind eerder faalangstig.

Bij mij was precies het omgekeerde het geval: mijn vader was juist faalangstig, en ik heb er tot mijn 40e ook veel last van gehad.

Blijkt dan uit onderzoek dat als vaders zo reageren (terugtrekken van liefde), kinderen niet eerder faalangstig worden? Het gaat toch om het mechanisme - fouten maken wordt gekoppeld aan terugtrekken van liefde - en dat gedrag kan zowel de vader als de moeder vertonen.

Of reageren vaders meestal anders op het maken van fouten - dus niet met het terugtrekken van liefde, maar op een andere manier?
Ik ben heel benieuwd!
Vriendelijke groet,
Esther

Faalangst-expert Arjan van Dam

Beste Esther,
Je hebt helemaal gelijk. Als vaders hun liefde terugtrekken als er een fout wordt gemaakt is dit voor kinderen ook een pijnlijke en vervelende gebeurtenis. Wanneer vaders vaker hun liefde terugtrokken bleken studenten ook vaker faalangstig te worden.

De psychologen Andrew Elliot en Todd Thrash van de universiteit van Rochester hebben dit onderzocht. In hun artikel The Intergenerational Transmission of Fear of Failure beschrijven ze dat blijkbaar zowel vaders als moeders faalangst doorgeven.

Toch zijn er wel verschillen tussen de vaders en moeders. Ten eerste blijkt dat dit verband, tussen faalangst bij de ouder en het kind, iets duidelijker en sterker aanwezig is bij de moeders. Dit is niet zo vreemd, want in veel gevallen speelt zij (nog steeds) een grotere rol in de opvoeding. Hoewel het verband iets sterker was waren de de verschillen met mannen niet zo heel groot. Dus zowel een faalangstige moeder of vader maakt de kans op faalangst bij een kind groter.

Maar er was nog een verschil tussen vaders en moeders. Bij het doorgeven van de faalangst blijkt er iets raars aan de hand te zijn. Moeders die faalangstiger waren trokken vaker hun liefde terug en hun kind bleek vaker faalangstiger te zijn. Maar vaders die faalangstiger waren trokken niet altijd hun liefde terug. Hier kunnen een heleboel redenen voor zijn. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de kinderen dit bij hun moeder veel eerder opvalt dan bij hun vader. 

Maar je zou dus kunnen zeggen dat moeders die faalangstiger zijn door het terugtrekken van hun liefde de faalangst doorgeven en bij faalangstige vaders dit verband niet gevonden is.

En ja, het is maar 1 onderzoek…, maar wel een hele leuke! En Andrew Elliot heeft er nog meer onderzoek naar gedaan en ook gevonden dat een veilige hechting tot minder faalangst leidt…

Vriendelijke groet,
Arjan van Dam

Arjan van Dam (1970) is psycholoog/trainer. Een thema wat hem erg boeit is dat mensen die willen leren beter presteren dan mensen die alleen willen presteren. Een belangrijke sleutel blijkt te liggen in hoe we tegen fouten aankijken. Zien we die als falen of als een leermoment? Hij geeft trainingen op het gebied van motivatie en doceert psychologie.

Neem een kijk op zijn website: www.fidare.nl, hier kun je ook artikelen over zijn boek vinden: Arjan van Dam, De kunst van het falen, Ambo